Արամ Պաչյան. «Մեքենայով, որ իմ կառքն է, եւ Ես, որ դեռ Մենք ենք, իջնում եմ Աբովյան փողոցով, կառքը կայանում Նկարիչների տան դիմաց: Կավե սափորների, կախազարդերի, հուշանվերների միջով առաջանում եմ, դուրս գալիս «Դալան» սրճարանի բակ ու նստում այն նույն սեղանի մոտ, որ իմ ու Հասմիկի սեղանն էր: Եվ Մենք գիտեինք, որ այդ սեղանը Մեր երկիրն էր, եւ Մենք առանց շաքարավազի սուրճ խմելով ու խորը շնչելով՝ երազում էինք Մեր երկրի մասին, որ Մեր փնտրված գիրքն էր: Ու հիմա Ես, որ դեռ Մենք ենք, բացում եմ Ռուբեն Ֆիլյանի «Քո երկրի դեսպանը» վեպը, նստում եմ Նրա, այսինքն՝ Մեր կառքն ու ճանապարհ ընկնում Մեր միակ, Վերջին երկրով»:

Դավիթ Մուրադյան. «Հայ մարդու մեջ մի կարևոր բան էր կատարվում 60-ականների սկզբից՝ ավելի հայ և ավելի ազատ դառնալու փոփոխությունը»:

Դավիթ Մուրադյան. «Իսկ հույսը, ինչպես միշտ, ճգնավորների վրա է: Ավազուտների խստիվ հավերժականությանը հանդիման՝ մարդ ու տիեզերք քննող հոգիների»:

Արամ Պաչյան, էսսե. Հակոբ Հակոբյանի «Ներհայեցում» խորագրով հետմահու ցուցահանդեսը

Նորայր Սարգսյան. «Թերևս էլի ինչ-որ մարդիկ պետք է լինեին, որ ժամանակին տառապել էին եսի փնտրտուքով ու բնորոշումներ ման գալով՝ ոչինչ չէին գտել: Ֆիզիկայի հասարակ օրենքների գործելու դեպքում վախը այսքան մեծ չէր լինի, բայց տեքստին թելադրել չի լինում, այն ինքնին թելադրած է: Այս ցնորքը մասշտաբային էր դառնում ու տեքստերի մեջ ի սկզբանե իմաստ դնող տղան գտնում էր ուրիշ բազմաթիվ իմաստներ, այսինքն՝ անիմաստ դարձնում սկիզբը, ունենալով պրոցես՝ չէր տեսնում վերջը նաև: Եվ ինչ էր վերջիվերջո տեքստը, եթե ոչ շարադրություն, և նրա ուզածը երևի հինգն էր տետրում, իսկ մնացածը ուղղակի կապիկություն է»:

Դավիթ Մուրադյան. «Մինչդեռ վերջին մեծ վեպը գրվել է համարյա կես դար առաջ: Վերնագիրը՝ «Մենության հարյուր տարին»: Իսկ հետո, իհարկե, լավ վեպեր կամ հետաքրքիր, նկատելի կամ նույնիսկ` տաղանդավոր, բայց մեծը, դարակազմիկը, կեցության առեղծվածների հետ մերձեցողը, որ կյանքն առասպելի չափով է վիպերգում և գաղտնազերծում է իրականությունը երևակայությամբ, դեռևս ոչ»:

Լուսինե Եղյան. «Մայաների օրացույցը ավելի ճշգրիտ է, քան ժամանակակից մարդունը, որովհետև նրանք գիտեին, որ ժամանակային բևեռները հատվում են բառի շուրջ՝ ստեղծով ամուր կապ պատմության մեջ եղած ու լինելիք քաղաքակրթությունների միջև, որովհետև գիտեին, որ միայն քչերը կկարողանան մարսել բառի վարակը ու վերջում արնոտված ու կեղտոտ մարմնով կպառկեն դագաղի մեջ՝ որպես ստրուկ, որը չնայած մասնակցություն չունեցավ եգիպտական բուրգերի կառուցմանը, բայց եղավ բառի կրողը, ինչպես Մերի Կյուրին էր ռադիումով լի սրվակը կրում կրծքանշանի պես: Եվ մարդը սկսեց երկրպագել մահը բառի մեջ ու բառից դուրս...»:

Դավիթ Մուրադյան «Ահա մի չվարագուրված կյանք: Այն, ինչի մեջ, սովորաբար, թափանցում է Լևոնի գրիչը: Ավելի ճիշտ՝ գրող-քանդակագործի հատիչը, սուրանկյուն, խորազարկ, լայնագիծ: Այս մարդու հետ վստահորեն հնարավոր է քայլել անծանոթ և անգամ ոչ այնքան անվտանգ ճանապարհներով: Ի վերջո, նրա մեջ անընդհատ կարելի է որսալ հողի դողը ու նաև մի լռակյաց սեր՝ խնկի ծառերի հանդեպ»:

Դավիթ Մուրադյան. «Վարդապետը ողջույնի խոսք էր ասում մեզ, իսկ մենք` երիտասարդ գրողներ, երաժիշտներ, նկարիչներ, ակնդետ նայում էինք հանդիպակաց պատին, որտեղ կողք կողքի երկու դրոշակներ էին համակեցված` Խորհրդային Հայաստանի կարմրակապույտը և Առաջին հանրապետության եռագույնը: Այսինքն` ընթացիկ քաղաքական իրողությունն ու պատմական չդադարող հիշողությունը, անկախության ճիգը կրող խորհրդանիշ, որն այսպես կենդանի ու առարկայական, հավասարազոր և այլընտրանքային, հուշում էր, հարցնում, հորդորում»:

Դավիթ Մուրադյան. «Փարաջանովի «Նռան գույնը» հարազատի պես խոսում է Արևելքի հետ: Պարսիկներն ու արաբները կարդում են այդ կախարդական գորգը` սեփական նշանային համակարգով: Բայց Արևելքից ամբողջապես դուրս լեհերը, նաև ֆրանսիացիք ու իտալացիք (վերջիններս` Արևելքը, անուամենայնիվ, շոշափող), վերցնում են նույն ֆիլմը ազատորեն՝ իր քրիստոնեական հոգեհյուսվածքի ձգողականությամբ»:

Դավիթ Մուրադյան. «Գերմաներենից հայերեն թարգմանված մի գրքում ինձ համար անսպասելիորեն կարդացել եմ, որ Արարատը հավասարաչափ հեռավորության վրա է... Աֆրիկայի հարավային ծայրակետը կազմող Բարեհուսո հրվանդանից, Ասիան ու Ամերիկան բաժանող Բերինգի նեղուցից, Խաղաղական ու Ատլանտյան օվկիանոսներից»:

Հուսիկ Արա. «Մարդը մտքի կրողն է, և նրա մտքի բացառիկությունը գեղարվեստական դրսևորումն է: Ի տարբերություն հրեշտակների, որ միայն միտք են ու հոգևոր գոյակցություն` մարդը նաև նյութական արժեքների կրողն է և միշտ պահպանել է հավասարակշռությունը»: